Etiket Geçerli mesleki maruz kalma sınır değerlerini ve gerekli risk yönetimi

Güvenlik Bilgi Formu SDS/GBF Hazırlama

Güvenlik Bilgi Formu SDS/GBF Hazırlama Belgelendirme Hizmetleri

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Mesleği ile ilgili faaliyet gösterenlerin Mutlaka bilmesi geren bir konu, bir başlık.

TMGD Hizmeti veren Meslekdaşlarımızın işletmelerinde kullanılan veya iştigal edilen maddelerin tehlike niteliklerini, taşıma modlarını, ambalajlama gruplarını, risk değerlerini, maddenin hangi sınıfa dahil olduğunu ve UN numarasını teyit edebilmesi için SDS/GBF Güvenlik Bilgi Formu okumayı mutlaka bilmesi gerekiyor. Aşağıdaki bilgilerden faydalanabilirsiniz.

Güvenlik Bilgi Formu (GBF/SDS) Nedir?

MSDS, Material Safety Data Sheet kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Türkçe anlamı Malzeme Güvenlik Bilgi Formu’ dur. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 26 Aralık 2008 Tarihli ve 27092 Sayılı Resmî Gazetede çıkarılan Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında Güvenlik Bilgi Formu (GBF) olarak adlandırılmaktadır. Güvenlik bilgi formu; İnsan sağlığı ve çevrenin, zararlı maddelerin ve karışımların olumsuz etkilerinden korunması amacıyla, zararlı maddelerin ve karışımların özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgileri ve bulunduğu işyerlerinde zararlılık özelliklerine göre alınacak güvenlik önlemlerini içeren belgedir.

Bu formlarda üreticiler hakkında bilgi, ürün hakkındaki tehlike bilgileri, ürün içeriği, ürüne maruz kalınması halinde alınacak sağlık ve çevre ile ilgili tedbirleri, ürünün fiziksel ve kimyasal özellikleri, taşınması, depolanması ve kullanımı esnasında alınacak tedbirler ve sınıflandırılması, yangın ve kaza halinde neler yapılacağı, atık olması durumundaki bertaraf bilgileri, taşımacılık bilgileri, mevzuat bilgileri, toksikoloji ve eko-toksikoloji bilgileri verilmektedir.

Güvenlik Bilgi Formlarının nasıl hazırlanması gerektiği 26 Aralık 2008 Tarih ve 27092 Sayılı Resmi Gazetede ‘’Tehlikeli Maddeler ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik’te detaylı olarak verilmiştir. Bu yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır ve Güvenlik Bilgi Formları yeni yönetmeliğe göre hazırlanmıştır.

11 Aralık 2013 tarihinde, AB CLP yönetmeliğine uyum sağlamak amacı ile yayınlanan ve yürürlüğe giren 28848 sayılı “Madde ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında (SEA) Yönetmelik” ile tehlikeli madde ve karışımların zarar sınıflandırmaları değişti. Bu yönetmeliğin esaslarına göre uyumlanması gereken yönetmeliklerden bir tanesi ve en önemlisi GBF yönetmeliği idi. Bu amaçla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 13 Aralık 2014 Tarih 29204 No’lu Resmi Gazete’de yeni yönetmelik yayınlandı. Bu yönetmeliğin asıl amacı, kimyasalların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve ambalajlanması basamaklarının, küresel ölçekte standart uygulamalar ile kimyasalın yapısına ve niteliğine uygun olarak yapılmasını amaçlar. Bilindiği üzere “R” ibareleri tehlike tanımlarını, “S” ibareleri güvenlik tanımlarını ve turuncu zemin, siyah resim görseller tehlike sembollerini ifade etmektedir. Ancak 28848 sayılı yönetmelik hükümlerine göre R ibarelerinin yerine H/zararlılık ifadeleri, S ibareleri yerine P/önlem ifadeleri, turuncu semboller yerine zararlılık işaretleri kullanılacaktır. Bunlara ek olarak uyarı kelimesi de etiketlerde ve Güvenlik Bilgi Formlarında (GBF/SDS/MSDS) bulunacaktır.

Güvenlik Bilgi Formlarının (GBF) İçerdiği Bilgiler Nelerdir?

Güvenlik Bilgi Formu Türkçe olarak ve üzerinde bulunması gereken bilgiler iki kısım halinde düzenlenir. Güvenlik bilgi formunun hazırlanmasında birden fazla sayfa kullanılması gerekiyorsa güvenlik bilgi formunun her sayfası için aynı format kullanılır ve bu durumda;

a) Güvenlik bilgi formunun kısım I’inde bulunması gereken bilgiler, formun tüm sayfalarında yer alır.

b) Güvenlik bilgi formunun her sayfasında toplam sayfa numarası ve bulunduğu sayfayı gösteren numara yer alır.

Güvenlik Bilgi Formunun birinci kısmında;

Güvenlik bilgi formu güncellendiğinde ve güncellenen versiyon alıcılara sunulduğunda, değişiklikler başka bir yerde belirtilmemişse alıcının dikkatine güvenlik bilgi formunun on altıncı bölümünde sunulur.

1. Formun düzenlenmesinde kullanılan mevzuat
2.Madde / Karışım Adı
3.Formun hazırlanma tarihi
4.Yeni düzenleme tarihi (formda yeniden düzenleme yapılmış ise)
5.Kaçıncı düzenleme olduğu (formda yeniden düzenleme yapılmış ise)
6.Form numarası (üretici tarafından verilen form numarası)
7.Hangi sayfada olduğunu gösteren sayfa numarası ve toplam sayfa numarası ayrı ayrı belirtilir.

Güvenlik Bilgi Formunun ikinci kısmında;

1. Madde/Müstahzar ve Şirket Sahibinin Tanıtımı
2. Tehlikelerin Tanıtımı
3. Bileşimi / İçindekiler Hakkında Bilgi
4. İlkyardım Önlemleri
5. Yangınla Mücadele Önlemleri
6. Kaza Sonucu Yayılma Önlemleri
7. Elleçleme ve Depolama
8. Maruziyet Kontrolleri / Kişisel Korunma
9. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
10. Kararlılık ve Tepkime
11. Toksikoloji Bilgisi
12. Ekoloji Bilgisi
13. Bertaraf Bilgileri
14. Taşımacılık Bilgileri
15. Mevzuat Bilgileri
16. Diğer Bilgiler

olarak numaralandırılmış ve adlandırılmış 16 standart başlık altında toplanan bilgiler verilir.

1. Maddenin/Karışımın Ve Şirketin/Dağıtıcının Kimliği

Bu bölüm, güvenlik bilgi formunda madde veya karışımın nasıl tanımlanacağı ve belirlenmiş ilgili kullanımlar, madde veya karışımın tedarikçisinin adı ve acil durum iletişim bilgileri dahil madde veya karışımın tedarikçisinin irtibat bilgileri yer alır.

2. Zararlılık Tanımlanması

Bu bölümde madde veya karışımın zararları ve zararlarla ilgili uygun uyarı bilgileri tanımlanır.

3. Bileşim/İçindekiler Hakkında Bilgi

Bu bölüm, safsızlıklar ve kararlılaştırıcı katkı maddeleri dahil madde veya karışımın içeriğinin kimyasal niteliğini tanımlar. Yüzey kimyasına dair uygun ve mevcut güvenlik bilgileri belirtilir.

4. İlk Yardım Önlemleri

Bu bölüm, eğitim almamış müdahale eden kişi tarafından anlaşılabilecek ve karmaşık ekipman kullanımı ve çok fazla ilaç tedavisi olmaksızın yapılabilecek şekilde ilk müdahaleyi tanımlar. Tıbbi yardım gerekliyse, bilgiler bunun aciliyetini de içerecek şekilde belirtir.

5. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

Bu bölüm madde ya da karışımın neden olduğu ya da bir madde ya da karışımın etrafında çıkan bir yangını söndürmeye yönelik şartları belirtir.

6. Kaza Sonucu Yayılmaya Karşı Önlemler

Bu bölüm, insanlar, eşyalar ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek veya minimize etmek için dökülme, sızıntılar ve yayılmaya karşı yapılması gereken uygun müdahaleleri kapsar. Dökülme hacminin zarar üzerinde önemli etkiye sahip olduğu durumlarda, büyük ve küçük dökülmelere karşı yapılacaklar ayrılır. Kontrol altında tutma ve kurtarma prosedürleri farklı uygulamaların gerekli olduğunu gösteriyorsa bunlar güvenlik bilgi formlarında belirtilir.

7. Elleçleme Ve Depolama

Güvenlik bilgi formunun bu bölümü, güvenli elleçleme uygulamaları hakkında tavsiyeler içerir.
Bilgiler, insan sağlığı, güvenliği ve çevrenin korunmasıyla ilgilidir. İşverene, 12/8/2013 tarihli ve 28733 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesi ve 6/8/2013 tarihli ve 28730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kanserojen veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre çalışma usulleri ve örgütsel önlemleri tasarlamasında yardımcı olur.
Bu bölümde verilen bilgilere ek olarak, ilgili bilgiler güvenlik bilgi formu başlık 8’de de bulunabilir.

8. Maruz Kalma Kontrolleri/Kişisel Korunma

Geçerli mesleki maruz kalma sınır değerlerini ve gerekli risk yönetimi önlemlerini açıklar.

9. Fiziksel Ve Kimyasal Özellikler

Bu bölüm, ilgili ise, madde veya karışıma ilişkin ampirik bilgileri açıklar. Bu bölümdeki bilgiler, madde veya karışımın sınıflandırmasıyla tutarlıdır.

10. Kararlılık Ve Tepkime
Bu bölüm, madde veya karışımın kararlılığını ve uygun olan durumlarda kullanılan test yöntemlerine atıfı da içererek belirli kullanım koşullarında ve ayrıca çevreye yayılması halinde zararlı reaksiyonların oluşma olasılığını açıklar. Belirli bir özelliğin geçerli olmadığının veya belirli bir özelliğe dair bilgilerin mevcut olmadığının belirtilmesi halinde, nedenleri açıklanır.

11. Toksikolojik Bilgiler

Bu bölüm temel olarak sağlık uzmanları, mesleki sağlık ve güvenlik uzmanları ve toksikologlar tarafından kullanılmak üzere oluşturulmuştur. Çeşitli toksikolojik (sağlık) etkilerin kısa ancak tam ve anlaşılabilir açıklaması ve bu etkileri saptamak için kullanılan mevcut bilgiler, uygun olduğu yerlerde toksikokinetik, metabolizma ve dağılımı da içeren bilgiler sağlanır. Bu bölümdeki bilgiler, madde veya karışımın sınıflandırmasıyla tutarlı olmalıdır.

12. Ekolojik Bilgiler

Bu bölüm, madde veya karışımın çevreye yayıldığı yerlerde çevresel etkisinin değerlendirilmesi için sağlanan bilgileri açıklar. Bu başlığın 12.1, 12.2, 12.3, 12.4, 12.5 ve 12.6 alt başlıklarında mevcutsa; tür, ortam, birimler, test süresi ve test koşullarını da açıkça belirten ilgili test verilerini de içeren verilerin özeti sağlanır. Bu bilgiler, dökülmenin elleçlenmesi, atık işleme uygulamalarının değerlendirilmesi, yayılmanın kontrol edilmesi, kaza sonucu yayılma önlemleri ve nakliyede yardımcı olabilir. Belirli bir özelliğin geçerli olmadığının veya belirli bir özelliğe dair bilgilerin mevcut olmadığının belirtilmesi halinde, nedenleri belirtilir.

Biyobirikim, kalıcılık ve bozunabilirlik hakkında bilgiler, karışımdaki her ilgili madde için, mevcut ve uygun olduğu hallerde verilir. Ayrıca maddelerin ve karışımların bozunmasından doğan zararlı dönüşüm ürünleri için de bilgi sağlanır.

13. Bertaraf Etme Bilgileri

Bu bölüm, güvenli ve çevresel olarak tercih edilen atık yönetimi seçeneklerinin belirlenmesinde yardımcı olmak amacıyla madde veya karışımın ve/veya ambalajının uygun atık yönetimi için bilgileri atık mevzuatı kapsamında açıklar. Atık yönetimi faaliyeti gerçekleştiren kişilerin güvenliğiyle ilgili bilgiler, güvenlik bilgi formu Bölüm 2 Başlık 8’de verilen bilgileri tamamlar.

14. Taşımacılık Bilgileri

Bu bölüm, güvenlik bilgi formu başlık 1’de belirtilen maddeler veya karışımların karayolu, demiryolu, deniz, kıta içi su yolları veya havayolu ile taşınması için temel sınıflandırma bilgilerini sağlar. Bilginin mevcut olmadığı veya uygun olmadığı durumlarda, bu durum belirtilir.

15. Mevzuat Bilgileri

Bu bölüm, güvenlik bilgi formunda halihazırda belirtilmemiş madde veya karışım hakkındaki diğer mevzuat bilgilerini verir (12/11/2008 tarihli ve 27052 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin Azaltılmasına Yönelik Yönetmelik).

16. Diğer Bilgiler

Bu bölüm, güvenlik bilgi formunun hazırlanmasıyla ilgili bilgileri açıklar. Aşağıdaki gibi güvenlik bilgi formunun revizyonlarına dair bilgiler dahil, güvenlik bilgi formu başlık 1 ila 15 arasında yer almayan diğer bilgileri kapsar.